|
| | Nieuws > | Markerwaard, de polder die er nooit kwam
Door Marcel Decraene
Luister naar de reportage over de plannen voor inpoldering van het Markermeer (6'23'')
Eilandjes voor de Noordzeekust. Het is het nieuwste futuristische plan van waterbouwkundigen. Het kabinet laat de mogelijkheid serieus onderzoeken. Maar hoe staat het met oude landwinningsplannen? Met de Markerwaard bijvoorbeeld, de polder die er nooit kwam?
Tussen Enkhuizen en Lelystad ligt de 30 kilometer lange Houtribdijk, met aan de ene kant het IJsselmeer en aan de andere kant het Markermeer. Wie erover rijdt, krijgt het gevoel midden op zee te zijn. De Houtribdijk is eigenlijk een dam. Een dijk scheidt namelijk water van land, een dam water van water. Het was oorspronkelijk ook de bedoeling dat de Houtribdijk de noordgrens zou vormen van de Markerwaard, een polder van 700 vierkante kilometer. Maar die Markerwaard kwam er nooit. Of misschien toch?
Lange adem
"Het politiek draagvlak voor de Markerwaard is momenteel nul." Aan het woord is emeritus hoogleraar bouwkunde Dirk Frieling. In de jaren '70 werkte hij bij de toenmalige Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders. De Noordoostpolder was al in de jaren '40 aangelegd en de Flevopolders waren drie decennia later een feit. Maar de besluitvorming over de Markerwaard zag Frieling voor zijn ogen vastlopen: "De voor- en tegenstanders van de Markerwaard hielden elkaar in evenwicht. Toen heeft het kabinet gezegd: 'we zien ervan af'."
Ondanks alle tegenslag gelooft Frieling nog steeds in de Markerwaard. Hij is voorzitter van de Vereniging Vrienden van de Markerwaard, die op zijn site verschillende plannen voor het huidige Markeermeer presenteert. Optimisme en geduld lijken belangrijke kenmerken van Frielings club: "Het heeft ook zeventig jaar overleg gekost voordat de Afsluitdijk is aangelegd. We hebben een lange adem."
De Houtribdijk is eigenlijk een dam - Bron: Stichting VBIJ
'Niets doen is het beste'
De vereniging heeft de complete inpoldering van het Markermeer zoals in het oorspronkelijk plan van Cornelis Lely losgelaten. Maar een gedeeltelijke inpoldering is volgens Dirk Frieling nog steeds haalbaar: "In de natuurbeweging heeft vijfentwintig jaar het adagium gegolden: 'niets doen is het beste voor de natuur'. Maar men is nu tot het inzicht gekomen dat dat een misverstand is."
De voorzitter put verder hoop uit het Urgentieprogramma Randstad dat het kabinet in juni 2007 presenteerde. Daarin komt een dertigtal grote projecten in de Randstad aan bod dat snel moet worden aangepakt. Het Markermeer-IJmeer is een van de gebieden die extra aandacht krijgt. Frieling hoopt dat landwinning in het Markermeer hierdoor toch weer een optie wordt.
|  | | Dirk Frieling: "inpoldering is nog steeds haalbaar"
| |
Vergrijzing
Ingenieur Marten Bierman ziet niets in polders in het Markermeer. Hij is bestuurslid van de Stichting Verantwoord Beheer IJsselmeer, een grote club waarbij verschillende landschapsverenigingen zijn aangesloten en een reus in vergelijking met Frielings vereniging.
Bierman legt uit: "De Markerwaard is overbodig. Dat ligt aan de demografie. De naoorlogse geboortegolf vergrijst nu. In 2040 zal Nederland minder mensen bevatten. Tegen de tijd dat de polder gereed zou zijn, heb je hem niet meer nodig. We zullen nog moeite moeten doen om de bestaande woningen vol te krijgen!"
|  | | Marten Bierman: "de Markerwaard is overbodig"
| |
Slib
Maar er moet iets gebeuren met het Markermeer, dat is iedereen duidelijk. Slib vertroebelt het water in het ondiepe meer. Vogels en vissen hebben het daardoor moeilijk en de ecologische waarde van het gebied neemt af. Marten Bierman: "Wij willen het estuarium van vroeger terugbrengen. De dijk Enkhuizen-Lelystad en de Afsluitdijk moeten weer open, opdat je die stroming terugkrijgt en de slibafvoer kunt herstellen."
Die wil tot verandering stemt Dirk Frieling van de Vereniging Vrienden van de Markerwaard voorzichtig optimistisch: "Er gaat iets gebeuren. Dat zal zeker te maken hebben met het veilig stellen van de waterhuishouding en met natuurbescherming. Ongetwijfeld zullen de plannenmakers kijken naar het verbeteren van de recreatiemogelijkheden. Al die dingen samen kunnen er toe leiden dat er ook weer serieus wordt gesproken over landwinning."
Markermeer - Foto: Marcel Decraene/RNW
|
| |
